{"id":15154,"date":"2024-12-19T09:24:39","date_gmt":"2024-12-19T07:24:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.musekautas.lt\/?p=15154"},"modified":"2024-12-19T09:24:39","modified_gmt":"2024-12-19T07:24:39","slug":"kiek-metu-dar-zydes-kvapieji-plaureciai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.musekautas.lt\/?p=15154","title":{"rendered":"Kiek met\u0173 dar \u017eyd\u0117s kvapieji plaure\u010diai?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Kvapusis plauretis (<em>Gymnadenia odoratissima<\/em>) \u2013 vienas re\u010diausi\u0173 gegu\u017eraibini\u0173 \u0161eimos augal\u0173 Lietuvoje. Ta\u010diau gali b\u016bti, kad ne u\u017e kaln\u0173 ta diena, kai kvapiojo plaure\u010dio ir visai nebei\u0161vysime ir Sart\u0173 regioniniame parke, bene vienintel\u0117je Lietuvoje likusioje jo augaviet\u0117je. Deja, bet tokias li\u016bdnas mintis kelia 17 met\u0173 trunkantys \u0161io reto augalo steb\u0117jim\u0173 duomenys. Nors Sart\u0173 regioniniame parke gyvuojanti subpopuliacija niekada nebuvo gausi (daugiausia steb\u0117ta 17 \u017eydin\u010di\u0173 augal\u0173), tendencija labai ai\u0161ki \u2013 pastaruosius 7 metus pra\u017e\u012fsta vos po 1\u20134 plaure\u010diai.<\/p>\n<style id=\"bwg-style-0\">    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails {      width: 1254px;              justify-content: center;        margin:0 auto !important;              background-color: rgba(255, 255, 255, 0.00);            padding-left: 4px;      padding-top: 4px;      max-width: 100%;            }        #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-item {    justify-content: flex-start;      max-width: 250px;          }    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-item a {       margin-right: 4px;       margin-bottom: 4px;    }    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-item0 {      padding: 0px;            background-color:rgba(0,0,0, 0.30);      border: 5px none #FFFFFF;      opacity: 1.00;      border-radius: 0;      box-shadow: ;    }    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-item1 img {      max-height: none;      max-width: none;      padding: 0 !important;    }         @media only screen and (min-width: 480px) {\t\t#bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-item1 img {\t\t\t-webkit-transition: all .3s; transition: all .3s;\t\t}\t\t#bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-item1 img:hover {\t\t\t-ms-transform: scale(1.08);\t\t\t-webkit-transform: scale(1.08);\t\t\ttransform: scale(1.08);\t\t}\t\t\t\t.bwg-standard-thumbnails .bwg-zoom-effect .bwg-zoom-effect-overlay {\t\t\t\t\t\tbackground-color:rgba(0,0,0, 0.3);\t\t}\t\t.bwg-standard-thumbnails .bwg-zoom-effect:hover img {\t\t\t-ms-transform: scale(1.08);\t\t\t-webkit-transform: scale(1.08);\t\t\ttransform: scale(1.08);\t\t}\t\t      }\t    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-item1 {      padding-top: 56%;    }        #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-title1 {      position: absolute;      top: 0;      z-index: 100;      width: 100%;      height: 100%;      display: flex;      justify-content: center;      align-content: center;      flex-direction: column;      opacity: 0;    }\t      #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-title2,    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-ecommerce2 {      color: #FFFFFF;      font-family: Ubuntu;      font-size: 16px;      font-weight: bold;      padding: 5px;      text-shadow: ;      max-height: 100%;    }    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-thumb-description span {    color: #323A45;    font-family: Ubuntu;    font-size: 12px;    max-height: 100%;    word-wrap: break-word;    }    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-play-icon2 {      font-size: 32px;    }    #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg-container-0.bwg-standard-thumbnails .bwg-ecommerce2 {      font-size: 19.2px;      color: #323A45;    }    <\/style>    <div id=\"bwg_container1_0\"         class=\"bwg_container bwg_thumbnail bwg_thumbnails \"         data-right-click-protection=\"0\"         data-bwg=\"0\"         data-scroll=\"0\"         data-gallery-type=\"thumbnails\"         data-gallery-view-type=\"thumbnails\"         data-current-url=\"\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F15154\"         data-lightbox-url=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-admin\/admin-ajax.php?action=GalleryBox&#038;current_view=0&#038;gallery_id=214&#038;tag=0&#038;theme_id=2&#038;shortcode_id=444&#038;sort_by=filename&#038;order_by=asc&#038;current_url=%2Findex.php%3Frest_route%3D%252Fwp%252Fv2%252Fposts%252F15154\"         data-gallery-id=\"214\"         data-popup-width=\"800\"         data-popup-height=\"500\"         data-is-album=\"gallery\"         data-buttons-position=\"bottom\">      <div id=\"bwg_container2_0\">             <div id=\"ajax_loading_0\" class=\"bwg_loading_div_1\">      <div class=\"bwg_loading_div_2\">        <div class=\"bwg_loading_div_3\">          <div id=\"loading_div_0\" class=\"bwg_spider_ajax_loading\">          <\/div>        <\/div>      <\/div>    <\/div>            <form id=\"gal_front_form_0\"              class=\"bwg-hidden\"              method=\"post\"              action=\"#\"              data-current=\"0\"              data-shortcode-id=\"444\"              data-gallery-type=\"thumbnails\"              data-gallery-id=\"214\"              data-tag=\"0\"              data-album-id=\"0\"              data-theme-id=\"2\"              data-ajax-url=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-admin\/admin-ajax.php?action=bwg_frontend_data\">          <div id=\"bwg_container3_0\" class=\"bwg-background bwg-background-0\">                <div data-max-count=\"5\"         data-thumbnail-width=\"250\"         data-bwg=\"0\"         data-gallery-id=\"214\"         data-lightbox-url=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-admin\/admin-ajax.php?action=GalleryBox&amp;current_view=0&amp;gallery_id=214&amp;tag=0&amp;theme_id=2&amp;shortcode_id=444&amp;sort_by=filename&amp;order_by=asc&amp;current_url=%2Findex.php%3Frest_route%3D%252Fwp%252Fv2%252Fposts%252F15154\"         id=\"bwg_thumbnails_0\"         class=\"bwg-container-0 bwg-thumbnails bwg-standard-thumbnails bwg-container bwg-border-box\">            <div class=\"bwg-item\">        <a class=\"bwg-a  bwg_lightbox\"  data-image-id=\"3500\" href=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/001.jpg?bwg=1734593017\" data-elementor-open-lightbox=\"no\">                <div class=\"bwg-item0 \">          <div class=\"bwg-item1 bwg-zoom-effect\">            <div class=\"bwg-item2\">              <img decoding=\"async\" class=\"skip-lazy bwg_standart_thumb_img_0 \"                   data-id=\"3500\"                   data-width=\"352.00\"                   data-height=\"500.00\"                   data-src=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/thumb\/001.jpg?bwg=1734593017\"                   src=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/thumb\/001.jpg?bwg=1734593017\"                   alt=\"\"                   title=\"\" \/>            <\/div>            <div class=\"bwg-zoom-effect-overlay\">              <div class=\"bwg-title1\"><div class=\"bwg-title2\">&nbsp;<\/div><\/div>                                        <\/div>          <\/div>        <\/div>                        <\/a>              <\/div>            <div class=\"bwg-item\">        <a class=\"bwg-a  bwg_lightbox\"  data-image-id=\"3501\" href=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/002.jpg?bwg=1734593017\" data-elementor-open-lightbox=\"no\">                <div class=\"bwg-item0 \">          <div class=\"bwg-item1 bwg-zoom-effect\">            <div class=\"bwg-item2\">              <img decoding=\"async\" class=\"skip-lazy bwg_standart_thumb_img_0 \"                   data-id=\"3501\"                   data-width=\"372.00\"                   data-height=\"500.00\"                   data-src=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/thumb\/002.jpg?bwg=1734593017\"                   src=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/thumb\/002.jpg?bwg=1734593017\"                   alt=\"\"                   title=\"\" \/>            <\/div>            <div class=\"bwg-zoom-effect-overlay\">              <div class=\"bwg-title1\"><div class=\"bwg-title2\">&nbsp;<\/div><\/div>                                        <\/div>          <\/div>        <\/div>                        <\/a>              <\/div>            <div class=\"bwg-item\">        <a class=\"bwg-a  bwg_lightbox\"  data-image-id=\"3502\" href=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/003.jpg?bwg=1734593017\" data-elementor-open-lightbox=\"no\">                <div class=\"bwg-item0 \">          <div class=\"bwg-item1 bwg-zoom-effect\">            <div class=\"bwg-item2\">              <img decoding=\"async\" class=\"skip-lazy bwg_standart_thumb_img_0 \"                   data-id=\"3502\"                   data-width=\"365.00\"                   data-height=\"500.00\"                   data-src=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/thumb\/003.jpg?bwg=1734593017\"                   src=\"https:\/\/www.musekautas.lt\/wp-content\/uploads\/photo-gallery\/thumb\/003.jpg?bwg=1734593017\"                   alt=\"\"                   title=\"\" \/>            <\/div>            <div class=\"bwg-zoom-effect-overlay\">              <div class=\"bwg-title1\"><div class=\"bwg-title2\">&nbsp;<\/div><\/div>                                        <\/div>          <\/div>        <\/div>                        <\/a>              <\/div>          <\/div>              <\/div>        <\/form>        <style>          #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 #spider_popup_overlay_0 {          background-color: #000000;          opacity: 0.70;          }          <\/style>        <div id=\"bwg_spider_popup_loading_0\" class=\"bwg_spider_popup_loading\"><\/div>        <div id=\"spider_popup_overlay_0\" class=\"spider_popup_overlay\" onclick=\"spider_destroypopup(1000)\"><\/div>        <input type=\"hidden\" id=\"bwg_random_seed_0\" value=\"538964407\">                <\/div>    <\/div>    <script>      if (document.readyState === 'complete') {        if( typeof bwg_main_ready == 'function' ) {          if ( jQuery(\"#bwg_container1_0\").height() ) {            bwg_main_ready(jQuery(\"#bwg_container1_0\"));          }        }      } else {        document.addEventListener('DOMContentLoaded', function() {          if( typeof bwg_main_ready == 'function' ) {            if ( jQuery(\"#bwg_container1_0\").height() ) {             bwg_main_ready(jQuery(\"#bwg_container1_0\"));            }          }        });      }    <\/script>    \n<p style=\"text-align: justify;\">Ma\u017e\u0117ja ne tik \u017eydin\u010di\u0173 augal\u0173 skai\u010dius, bet blog\u0117ja ir j\u0173 morfologiniai rodikliai: kvapieji plaure\u010diai i\u0161auga ma\u017eesni, j\u0173 \u017eiedynai vis kuklesni, turintys ma\u017eiau \u017eied\u0173. Pavyzd\u017eiui, iki 2016 m. plaure\u010diai vidutini\u0161kai i\u0161augdavo auk\u0161tesni nei 40 cm (vis\u0173 laik\u0173 rekordas \u2013 net 66 cm), o jau v\u0117liau i\u0161augantys augalai nesiek\u0117 ir 35 cm. Pastaruosius kelerius metus trumpesniuose \u017eiedynuose b\u016bna ma\u017eiau nei 30 \u017eied\u0173, kai tuo tarpu ankstesniais metais vidutini\u0161kai suskai\u010diuodavome daugiau kaip po 40 (yra buv\u0119 net 92!).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gaila, ta\u010diau kasmet \u0161ienauti augaviet\u0119 ir i\u0161ve\u017eti nupjaut\u0105 biomas\u0119 grei\u010diausiai jau nebepakanka, vien \u0161i priemon\u0117 negali u\u017etikrinti geros r\u016b\u0161ies b\u016bkl\u0117s. Labai svarbu pritaikyti ir dirbtines populiacijos atk\u016brimo priemones. 2024 m. patvirtintoje naujoje Sart\u0173 regioninio parko planavimo schemoje yra numatyta inicijuoti kvapiojo plaure\u010dio populiacijos atk\u016brimui reikaling\u0173 priemoni\u0173 nustatym\u0105 ir j\u0173 \u012fgyvendinim\u0105. Belieka tik\u0117tis, kad \u0161iame planavimo dokumente i\u0161skirtinai pamin\u0117ta b\u016btinyb\u0117 atkurti kvapiojo plaure\u010dio populiacij\u0105 pad\u0117s pritraukti ir atitinkamus finansinius i\u0161teklius.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Daiva Nork\u016bnien\u0117<br \/>\n<em>Auk\u0161taitijos saugom\u0173 teritorij\u0173 direkcijos <\/em><br \/>\n<em>Biologin\u0117s \u012fvairov\u0117s apsaugos skyriaus vyr. specialist\u0117 (ekolog\u0117, Sart\u0173 RP)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kvapusis plauretis (Gymnadenia odoratissima) \u2013 vienas re\u010diausi\u0173 gegu\u017eraibini\u0173 \u0161eimos augal\u0173 Lietuvoje. Ta\u010diau gali b\u016bti, kad ne u\u017e kaln\u0173 ta diena, kai kvapiojo plaure\u010dio ir visai nebei\u0161vysime ir Sart\u0173 regioniniame parke, bene vienintel\u0117je Lietuvoje likusioje jo augaviet\u0117je. Deja, bet tokias li\u016bdnas mintis kelia 17 met\u0173 trunkantys \u0161io reto augalo steb\u0117jim\u0173 duomenys. Nors Sart\u0173 regioniniame parke gyvuojanti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1341,1360],"tags":[1662,1739,1872],"class_list":["post-15154","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orchidejos","category-orchideju-zinios","tag-gymnadenia-odoratissima","tag-kvapusis-plauretis","tag-sartu-regioninis-parkas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15154","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15154"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15154\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.musekautas.lt\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}